środa, 13 kwietnia 2011

GRUZLICA :

  Gruzlica jest chorobą zakażną , wywołaną przez swoiste zarazki ( drobnoustroje ) , nazwane - ze
względu na ich kształt  ( pałeczki ,pręciki , oraz nazwisko ich odkrywcy - prątkami Kocha , inaczej prątkami grużlicy ).

Gruzlica jest określana w medycynie dwoma nazwami :
1/ grecką  ( od czasownika greckiego phthisein - wyniszczać , pożerać )
2/ łacińską - tuberculosis ( od tuberculum - guzek , gruzełek , tj. zmiany gruzliczej spotykanej w zwłokach ludzi zmarłych na gruzlicę ).

W języku polskim odpowiednikiem phthisis jest nazwa suchoty , dzisiaj już prawie nie używana , która była przyjęta dla specjalnie wyniszczających , wychudzających , " suszących " ustrój człowieka postaci gruzlicy płuc ; odpowiednikiem tuberculosis jest nazwa gruzlica , powszechnie dziś używana .
Nauka o gruzlicy - ftyzjatria lub ftyzjologia - stanowi dziś w medycynie odrębną specjalność lekarską , ostatnio przekształconą w specjalność : choroby płuc ( dzieci i dorosłych ).

 Istnieje kilka typów prątków  gruzlicy :
------------------------------------------------------------------------------------------------------
- ludzki
- bydlęcy
- mysi
- ptasi
oraz sztucznie przez Calmettae i Guerina wyhodowany z typu bydlęcego , niechorobotwórczy ani dla zwierząt , ani dla ludzi prątek BCG , używany do sporządzania szczepionki BCG. Z wyglądu zewnętrznego typy te prawie nie różnią się między sobą . Typ bydlęcy występuje przeważnie w grużlicy bydła rogatego , ptasi dotyczy gruzlicy kur , gruzlicę u człowieka najczęściej wywołuje zakażenie prątkiem grużlicy typu ludzkiego , rzadziej zaś typu bydlęcego .
  Pratki gruzlicy mają swoiste cechy biologiczne , m.in. w odróżnieniu od innych drobnoustrojów są niezwykłe  wytrzymałe na działanie różnych czynników zewnętrznych .
W stanie wysuszonym , np. w wyschniętej plwocinie , żyją do 8 miesięcy , w kurzu ulicznym , na kartkach książek , na ubraniu mogą zachować żywotność i cechy chorobotwórcze do 10 dni.
 W pogrzebanych zwłokach osób zmarłych na gruzlicę znajdowano żywe i zjadliwe prątki nawet po kilku latach od momentu zgonu . Prątki gruzlicy są prawie zupełnie niewrażliwe na zimno i w bardzo niskich temperaturach , np. w temperaturze ciekłego powietrza ( - 180 C ) żyją przez wiele tygodni .
 Są także odporne na działanie czynników chemicznych , np. 30% roztworu kwasu siarkowego ; w 5% roztworze kwasu siarkowego giną dopiero po 6 godzinach ; w alkoholu absolutnym po 5 minutach ,
w 1% roztorze fenolu po 1 minucie .
 Wrażliwe są natomiast na działanie promieni świetlnych i ciepła ; pod wpływem działania promieni nadfioletowych giną w ciągu kilku minut ; promienie słoneczne są zasdniczym czynnikiem niszczącym
prątki w przyrodzie ; rozmnażanie się prątków ustaje w temperaturze  + 45 stopni , w otoczeniu wilgotnym giną przy + 80 stopniach w ciągu 5 minut , przy 95 stopniach w ciągu 1 minuty ; lecz w środowisku suchym , np. w suszarce elektrycznej , mogą przetrzymać temperaturę + 100 stopni nawet
w ciągu 20 minut .Duża wytrzymałość prątków na działanie czynników zewnętrznych stwarza poważne
trudności w odkażaniu materiałów zakażnych.

Pszczolka Maja :)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz